Viminacijum će biti najznačajniji svetski lokalitet

Ja mislim da će Viminacijum za jedno šezdeset, sedamdeset godina biti najznačajniji svetski lokalitet po saznajnim procesima koje će da donese, izjavio je Miomir Korać, direktor Arheološkog instituta SANU i rukovodilac projekta Viminacijum.

Dok arheolozi marljivo rade na ovom lokalitetu i svako malo nas obraduju ponekim značajnim otkrićem, Blic vas podseća šta do sada znamo o nekadašnjem rimskom vojnom logoru.

Viminacijum, vojni logor i glavni grad rimske provincije Gornje Mezije (Moesia Superior), nalazio se ispod današnjih areala sela Stari Kostolac i Drmno, 3 km od Kostolca, 12 km od Požarevca i oko 100 km jugoistočno od Beograda na površini od preko 450 hektara šire gradske i 220 hektara uže gradske teritorije.

Vojni logor na Viminacijumu je nastao kada je Rimsko Carstvo došlo do obala Dunava, najverovatnije u prvim decenijama I veka, negde između 20. godine pre n.e. i 44. n.e, u zavisnosti od istorijskog izvora.

Ovaj logor, a potom i grad, nalazio se na raskrsnici puteva koji su povezivali severni deo Balkanskog poluostrva sa ostalim delovima Rimske Imperije. Iako su ti putevi primarno imali vojnu i stratešku funkciju, njima se tokom čitave antike odvijao veoma živ saobraćaj, zahvaljujući kome je Viminacijum postao ne samo vojno uporište i strateško mesto, već i izuzetno važno trgovačko i proizvođačko sedište.

Ovaj rimski grad je bio prestonica provincije, administrativni, vojni, trgovački i industrijski centar. Pored se nalazio kastrum ili legijski logor, jedan od dve najveće fortifikacije u provinciji i centralna tačka u odbrani mezijskog Podunavlja.

Gotovo da nije bilo rimskog imperatora koji nije prošao kroz Viminacijum ili u njemu boravio, duže ili kraće vreme:

Trajan (vladao 98-117) je tu boravio tokom zime 98/99. godine, u okviru priprema za rat sa Dačanima.

Hadrijan (117-138) u Viminacijumu dva puta organizuje lov, a u njegovo vreme Viminacijum stiče status municipija, grada sa visokim stepenom autonomije koji podrazumeva i nezavisnu gradsku upravu.

U dva maha grad posećuje Septimije Sever (192-211). On je tu 211. proglasio carem svog sina Karakalu (198-217).

Za veme Gordijana III (238-244) Viminacijum je postao kolonija rimskih građana i dobio pravo na kovanje lokalnog novca. U okvirima rimske uprave bio je to najveći status koji jedan grad može da dosegne.

Ovde su kasnije boravili i drugi imperatori: Filip Arabljanin, Trebonije Gal, Hostilijan (koji je tu i preminuo od kuge 251, u 22. godini), Dioklecijan, Konstantin Veliki, Konstancije I i Julijan. Koliko je poznato, Gracijan (367-383) je bio poslednji imperator koji je posetio Viminacijum.

U IV veku Viminacijum je bio sedište episkopa a kasnije dobija status mitropolije.

Stradao je 441. u najezdi Huna, pod vođstvom Atile.  Obnovljen je kao pogranično vojno utvrđenje 535. godine, za vreme vladavine cara Justinijana I (527-565). Sa dolaskom Slovena na ostacima Viminacijuma nastaje naselje Braničevo.

Krajem XIX i početkom XX veka Mihailo Valtrović i Miloje Vasić započeli su otkopavanja na desnoj obali Mlave, na lokalitetu Čair, a obimna arheološka istraživanja počela su od 1977. i još uvek traju.

Zahvaljujući njima Viminacijum se polako ističe kao mesto na raskrsnici kultura Istoka i Zapada koje je u svojoj istoriji imalo veoma dinamičan razvoj.

Pronađeni arheološki materijal svedoči o izuzetno visokom razvoju pojedinih grana zanatstva i umetnosti.

U umetničkim radionicama tokom IV veka nastala su neka od najznačajnijih dela fresko-oslikanih grobnica kasnoantičkog perioda a u zanatskim radionicama pronađene su peći za pečenje opeke.

Grad je posedovao terme, sa prostorijama za masažu, koje su bile glavno sastajalište Rimljana.

Iskopano je šest bazena, u kojima ponegde mogu da se nazru oslikani zidovi sa cvetnim i životinjskm motivima.

Kupatilo je bilo parno a topao vazduh je cirkulisao između stubića i zagrevao opeku ispod podnica dok je voda stizala akveduktom istraženim u dužini od deset kilometara. Pronađene su i svetiljke koje su služile za noćno kupanje.

Do sada je istraženo više od 14.000 grobnica,  što je najveći broj rimskih grobova koji su ikada iskopani na teritoriji Rimskog carstva.

Iskopan je Mauzolej, za koji se pretpostavlja da je grobnica cara Hostilijana.

centar_za_promociju_nauke_6-620x350

“Tipologija načina sahranjivanja na Viminacijumu je toliko bogata i raznovrsna da gotovo obuhvata celokupan način i ritual rimskog načina sahranjivanja”, navodi Miomir Korać.

Dve istražene grobnice su oslikane freskama i potiču iz doba paganstva, što se zaključuje po dekoraciji florom i faunom živih boja, a jedna je ukrašena likom devojke koja je pripadala višim društvenim slojevima, na šta upućuju pronađeni delovi zlatnom bojom obrubljene haljine.

Fresko-slikarstvo je, uz nalaze grobnica, pružalo značajne podatke o počecima hrišćanstva na ovim prostorima. Nalaz grobnica sa Nebeskim jahačem i Hristovim monogramom pružaju ideju kako se paganstvo preobražavalo u hrišćanstvo.

“Viminacijum je mesto gde se možda krije rešenje jednog od najvećih pitanja naše civilizacije: kako je jedan mali bliskistočni kult postao vodeća svetska religija. Mi ni danas ne znamo kako je zaista rano hrišćanstvo izgledalo, kako se praktikovalo i čime je osvojilo vernike. Otkrića u Viminacijumu ukazuju da su upravo ovde sačuvani neki od odgovora kakvo je ono bilo, ko ga je i kako širio i zašto je postalo svetska religija, upravo na Balkanu. Ovde, u rimskom Iliriku dešavalo se sve važno u poznoj antici. Odavde je došlo najviše rimskih careva, a iz bliskoistočnog kulta rodila se nova rimska državna religija. Viminacijum čuva neka svedočanstva o tom prelomnom trenutku zapadne civilizacije”, ističe Korać.

Osim grobnica, otkrivena je Severna kapija utvrđenja a postojale su još tri, što ukazuje na moćni sistem. Na celom prostoru nalazišta je pronađeno i mnoštvo novčića a najviše ipak u grobnicama, u koje su umrli polagani sa tri krčaga (za ulje, vino, vodu) i novčićem u ustima – da Heronu plate prevoz na onaj svet.

U Viminacijumu je 2012. godine otkrivena figurina ženskog božanstva stara oko 4000 godina, „bliznakinja“ Kličevačkog idola otkrivenog 1881.

Godine 2013. je pronađen žrtvenik posvećen nimfama, a tokom 2014. mermerne statue i zlatna ogrlica iz rimskog perioda.  A onda je, tokom samo tri nedelje u avgustu 2016, otkrivena nova podzemna grobnica, memorija sa zbirkom zlatnih novčića iz vremena careva Honorija (tri komada) i Teodosija II (četiri komada) i jedinstvene pločice od zlatnog i srebrnog lima iz 4. veka, ispisane magijskim simbolima.

Viminacijum je i dalje pun tajni. Istraženo je svega tri posto od 450 hektara njegove površine.

“Ja mislim da će Viminacijum za jedno šezdeset, sedamdeset godina biti najznačajniji svetski lokalitet po saznajnim procesima koje će da donese”, zaključio je Miomir Korać.

Na istraživanju rimskog grada i vojnog logora radi interdisciplinarni tim, a njihova želja je da trgovi i hramovi, pozorišta i hipodrom, kupatila, ulice i četvrti grada izrone iz oranica u kojima su se vekovima nalazili i postanu deo svetske i naše kulturne baštine.

Izvor:

Tpknewss.altervista.org

 

Posted on 19. septembar 2016., in Kultura u izlogu. Bookmark the permalink. Ostavite komentar.

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: